Գիտնականները նշում են, որ Երկրի վրա օրերը անհասկանալիորեն երկարել են

08/08/2022 22:44
Գիտնականները նշում են, որ Երկրի վրա օրերը անհասկանալիորեն երկարել են

Չնայած այս հունիսին, վերջին կես դարում ամենակարճ օրվա ռեկորդ սահմանեցին, գիտնականներն ասում են, որ Երկրի օրերը երկարում են:

Ցերեկային ժամերի տեւողության ավելացումը կամ նվազումը շատ բան է ազդում՝ սկսած մարդկանց բարեկեցությունից մինչեւ գաջեթների արդյունավետությունը: Ավստրալիայի Անտարկտիկայի գիտությունների կենտրոնի տնօրեն Մեթ Քինգը և Թասմանիայի համալսարանի աշխարհագրության, պլանավորման և տարածական գիտությունների դպրոցի ավագ դասախոս Քրիստոֆեր Ուոթսոնը փորձել են պարզել, թե ինչ պարամետրեր են ազդում այս գործընթացների վրա: Նրանց հետազոտություններով հոդվածը հրապարակվել է The Conversation ամսագրում։

Միլիոնավոր տարիների ընթացքում Երկրի պտույտը դանդաղել է Լուսնի կողմից առաջացած մակընթացությունների հետ կապված շփման հետևանքների պատճառով: Այս գործընթացը ամեն դար ավելացնում է օրվա տևողությունը մոտ 2,3 միլիվայրկյանով. մի քանի միլիարդ տարի առաջ Երկրի օրը տևում էր մոտ 19 ժամ:

Վերջին, սառցե դարաշրջանի ավարտից հետո, բևեռային թիթեղների հալվելը նվազեցրեց մակերեսային ճնշումը, և Երկրի թիկնոցը սկսեց անշեղորեն շարժվել դեպի բևեռները։ Վերջին 20000 տարվա ընթացքում մոլորակի պտտման արագությունը մեծացել է այն պատճառով, որ թիկնոցի զանգվածը մոտեցել է առանցքին։ Ամեն դար այս գործընթացը կրճատում է օրը մոտ 0,6 միլիվայրկյանով:

Երկրաշարժերը ազդում են նաև ցերեկային ժամերի վրա: Ենթադրվում է, որ 2011 թվականի Տոհոկուի 8,9 մագնիտուդով երկրաշարժը արագացրել է Երկրի պտույտը համեմատաբար չնչին 1,8 միկրովայրկյանով: Եղանակը և կլիման նույնպես կարևոր ազդեցություն ունեն մոլորակի պտույտի վրա։
Նաև, մի քանի տարին մեկ, ժամանակաչափերը թռիչքային վայրկյաններ են տեղադրում պաշտոնական ժամանակացույցերի մեջ՝ համոզվելու համար, որ դրանք չեն համաժամանակացվում Երկրի ժամանակի հետ: 1960-ականներից սկսած այս գործընթացի դիտարկումները ցույց են տալիս, որ օրվա տևողությունը կրճատվում է, բայց գործնականում ամեն ինչ հակառակն է գործում։Սրա պատճառը գիտնականների համար առեղծված է մնում։ Ենթադրվում է, որ մոլորակի պտտման արագության խորհրդավոր փոփոխությունը կապված է Չենդլերի տատանում կոչվող երեւույթի հետ, որը Երկրի պտտման առանցքի մի փոքր թեքություն է մոտ 430 օր տևողությամբ: